Capoeira
Nedir ne değildir?
Bir bakıyorsun havada bir bakıyorsun yerdeler. Sanki kelebek gibi uçup arı gibi sokmak lafı onlar için söylenmiş. Dışardan bakıldığında o kadar estetik geliyor ki hemen ortaya atlamak, bir şeyler yapmak geliyor insanın içinden. Ama öyle göründüğü gibi kolay bir spor değil bu, gerçekten sevmek ve istemekle yapılabilecek bir iş. Aslında spor da denilemez. İçinde hem müzik, hem spor, hem dans, hem de akrobasi var. Ayrıca kendine has bir de felsefesi var. Yani sadece hareketleri öğrenmek, parendeler atmak yetmiyor; insanın beynini ve ruhunu da bu savunma sanatına uydurması gerekiyor.
Çoğumuz bu sporla ne zaman tanıştı hemen söyleyelim. Yıllar önce Türkiye’deki ismi Güçlülerin Dünyası olan Only the Strong filmi bir televizyon kanalında gösterildi ve zamanın tüm gençleri bu teatral ve akrobatik sporu yapabilmek için kolları sıvadı. Bu film sayesinde bize uzak olan Brezilya kültürü ayaklarımıza kadar geldi ve bu sporla tanışma fırsatı bulduk. O zamandan bu zamana birçok capoeiracı yetişti ve ülkemizde kulüpler kuruldu. Şu an birçok ilde capoeira dersi veren kulüpler bulmak ve bu sporu ve felsefesini öğrenmek mümkün.
Peki nasıl ortaya çıkmış?
Capoeira sporunun ilginç bir ortaya çıkış hikâyesi var. Portekiz egemenliğinde olan Brezilya’da şeker pancarı tarlalarında çalıştırılacak kölelere ihtiyaç duyulur. Kendi yerlilerini köleleştirmek, kilise tarafından yasaklanınca Afrika’dan getirilen insanlar köleleştirilir. Fakat Afrikalı köleler bu yeni coğrafyaya uyum sağlayamadıklarından çoğu kaçmaya çalışır. Kaçamayan köleler ise o zamanın savaş sanatı olan capoeirayı müzik ve dansla birleştirirler ve böyle kendilerini kamufle etmiş olurlar. Capoeira sayesinde vücutlarını birer silah gibi kullanan köleler özgürlüklerine kavuşurlar ve bu yüzden bu spor “özgürlüğe giden yol” olarak tanımlanır.
#yenisayfa#
Capoeira ve müzik
Bu sporu diğer sporlardan ayıran en önemli özellik, müzik eşliğinde yapılılıyor olması. Kölelerin kendilerini kamufle etmek için oyuna ekledikleri müzik, daha sonra bu sporun vazgeçilmezi ve ayrılmaz bir parçası oluvermiş. Şu an ritm ve tempo olmadan hiçbir şey ifade etmiyor ve izleyenlere çok yavan geliyor.
Capoeira kendine has enstrümanlarla çalınan şarkılar eşliğinde yapılıyor. Bu enstrümanlar berimbau, panderio, atabaque, agogo, reco reco ve caxixi. Ellerinde bu enstrümanlar olan bir grup oyuncuların etrafında bir daire oluşturuyorlar ve bir kısmı enstrümanlarla, bir kısmı da elleriyle tempo tutup şarkılar söylüyorlar. En ünlü capoeira şarkıları Axe Bahia, Roda Maravilhossa, Paranaue, Zoom Zoom ve Liberdade. Bunların dışında daha birçok şarkı var.
Capoeira ve dans
Afrikalı köleler, bu sporu yaptıklarını sahiplerinden gizlemek için müzik ve dans ekleyerek bunu bir oyun gibi göstermişler ve böylece gizlice kendilerini bu spor sayesinde geliştirip özgürlüklerini elde etmişler. Yani capoeira’da müzik ve dansın bu kadar büyük öneme sahip olmalarının sebebi, insanlara özgürlüğün yolunu açmaları.
Bu sporun gözümüze spordan çok müzikli dans olarak görünmesinin sebebi de bu. Yapılan akrobatik ve estetik hareketler, bir anda bunun bir savunma sporu olduğu gerçeğini beynimizden siliyor ve sanki bir teatral gösteri izliyormuşuz gibi eğleniyoruz. Ayrıca bir toplumun geleceğini böylesine şekillendirdiği için capoeira, Brezilya folkloründe de çok önemli bir yere sahip.
#yenisayfa#
Türkiye’de bu spor
Türkiye’de bu spor, gelişimini başrolünü Marc Damascos’un oynadığı Only the Strong filmine borçlu. Bu filmi izleyen çoğu kişi hemen filmi kopyalayıp kendi evlerinde hareketleri tekrar ederek capoeira yapmaya başlarlar. Daha sonraları internetin de gelişimiyle birlikte bilgiler paylaşılmaya ve gruplar kurulmaya başlandı. 14 Aralık 2003’te bir ilk gerçekleştive Türkiye’de spor il müdürlüklerinin tanıdığı ilk dernek kuruldu.
Şu an Türkiye’de birçok kulüp ve mestre (en üst kuşak capoeirista) bulunmaktadır.
Faydalı linkler
www.capoeiraturkiye.com
www.parende.com
www.capoeira.com
www.caporehber.com
www.capoeiraforum.com
www.capoart.com
kaynak: caporehber.com
