Coaching" (koçluk) sözcüğü ilk olarak 1500'lü yıllarda, kıymetli eşyaların taşınmasında faydalanılan ulaşım araçlarına denirmiş. 1990'lı yıllara gelindiğinde ise sözcük, ABD ve İngiltere'de bambaşka bir kimliğe bürünerek farklı bir serüvene başladı. Önce basketbol, ardından da iş dünyasında en sık kullanılan sözcükler arasında boy gösterdi. Bizde de, dünyada olduğu gibi, “koçluk”, önceleri bir spor terimi olarak kullanılıyordu. Son günlerde ise, ülkemizde de iş dünyasına transfer edildi ve “koçluk- mentorluk” en çok tartışılan konulardan biri oldu.
Peki gerçekten de “koç-mentor” ne anlama gelmektedir? Yaşamımızda ve iş dünyasında etkileri nelerdir? Koçluk ve mentorluğun iş dünyasında kısa sürede bu kadar önemli bir yer edinme sebepleri; artan rekabetle değişen iş yapış biçimleri ve şirketlerin çalışanlarına daha çok eğitim ve motivasyon sağlamak için çeşitli eğitim ve danışmanlık modellerine başvurmalarıdır. Koç, bir anlamda, iş hayatında “akıl hocası” rolündeki kişidir.
Bu işin eğitimi
Yapılan araştırmalara baktığımızda; koçluk ve mentorluk için tek ve standart bir eğitim olmadığını görüyoruz. Ancak yine de, bu işi yapacak kişilerin mutlaka, yönetim, liderlik, danışmanlık ve psikolojik rehberlik konularında eğitim almaları ve daha sonra da eğitimle ilgili konularda tüm yenilikleri takip etmeleri gerekiyor.
Koçluk ve mentorluk alanında yoğun eğitim veren programlar
Koçluk yapan kişilerin önemli bir bölümü eğitim için, “International Coaching Federation” veya “European Mentoring and Coaching Council” tarafından resmen kabul edilen kurumları tercih etmekte. En az 750 saat pratik deneyime sahip olan kişiler, ICF'den belge alabiliyor. Ancak ülkemizde bu belgeye sahip olmadan “ben koçum” diyen ve koçluk yapan birçok kişi bulmak da mümkün.
Aslında bu eğitimi tamamlayan herkesin koç olması da mümkün olmuyor. Koç olacak kişinin ayrıca iş ve yaşam deneyimi sahibi olması, dinleme ve analiz etme yeteneklerinin gelişmiş olması ve aynı zamanda uyumlu, anlayışlı bir yapıya sahip olması gerekiyor.
#yenisayfa#
Her işi bir bilene sormalı… Nasıl mı? Her konuda deneyimine güvenilecek bir koça danışıp onun tecrübelerinden faydalanarak… Hayatımızın her alanında, fikir danışacağımız birilerine ihtiyaç duyarız. İş hayatında da bize yardımcı olacak koçlar çeşit çeşittir:
Yönetici Koçu, Performans Koçu, Beceri Geliştirme Koçu, Kariyer Koçu, Yaşam Koçu... gibi. Yapılan araştırmalar, koç ile çalışan kişilerde; sorumluluk bilinci, motivasyon ve yapılan iş kalitesinin artması, kişisel sorun ve çatışmaların en aza inmesi, eğitimlere daha çok önem verilmesi, yeniliklere uyum sağlama, ast-üst arasındaki kopukluklarda azalma gibi somut gelişimler göstermekte. Bunlara ek olarak, bu kişilerin, gelir arttırıcı ve maliyet düşürücü şekilde çalışarak, kurumlarının performansını arttırdığı ortaya çıkmakta.
Koçluk Türleri
- Yönetici Koçluğu: Yöneticinin, kendisinin ve ekibinin performansını arttırmak için gerekli olan becerileri edinmesi ve hedeflerine daha hızlı ulaşmasını sağlar.
- Beceri Geliştirme Koçluğu: Prezentasyon becerisi, topluluk önünde konuşma ve proje yönetimi gibi konularda çalışanlara yardımcı olur.
- Grup Koçluğu: Grup çalışmalarında, grupların etkinliklerinin gelişmesini sağlar.
- Kariyer Koçluğu: Kişinin kariyer seçimi aşamasında karar vermesine yardım eder.
- Yaşam Koçluğu: Kişinin değişen yaşam şartlarına uyum sağlaması, iş ve özel yaşamı arasındaki dengeyi kurabilmesine olanak sağlar.
Koç seçiminde dikkat edilecekler!!!
Koçun;
- Uluslararası geçerliliği olan sertifikasyon eğitimlerini tamamlamış olması,
- İş, yöneticilik ve yaşam deneyimi olması,
- Koçluk mesleğinde deneyimi olması,
- Referansları bulunması,
- Kişisel özellikleri; kalitesi, dürüstlüğü ve etik değerlere bağlılık
gibi özelliklere sahip olması gerekmekte.
Eğer koçunla ilk görüşmede, onda bu özelliklerin bulunduğuna inanmazsan, onunla bir daha görüşmemek üzere vedalaşmalısın!!
#yenisayfa#
Koç ve mentorun farkı...
Koçluk yapan kişi; eğer bir kurumun kendi bünyesinde çalışıyorsa, o kişiye mentor denir. Eğer, koçluk dışarıdan alınan bir danışmanlık hizmeti şeklindeyse, bu durumda o kişiye koç denir. Gerek koç, gerek mentor; sorduğu sorularla danışan kişinin, hedefine ulaşmasını sağlayacak yolu bulmasına yardımcı olur.
Koçun şirket için önemi
İş hayatında hazır reçetelerin, sihirli formüllerin ya da çok kısa sürede etkisini gösteren dâhiyane çözümlerin olmadığını artık biliyoruz. Kendimizde, ekibimizde ya da işimizde bir değişim ve gelişim istiyorsak, bunun için mutlaka zaman ve emek harcamamız gerekiyor.
Koçlar, şirketteki yöneticilerin profesyonel yaşamlarında, bireysel ve kurumsal hedeflerine bir bütün olarak ulaşabilmeleri, iş ve yönetim kalitelerini arttırabilmeleri ve etkin birer lider olabilmeleri için, davranışlarını yeniden düzenlemelerine destek olur. Aynı zamanda, danışanların karşılaştıkları problemleri daha etkin ve kısa sürede çözebilmeleri için başvurdukları bir beyin fırtınası ve kaynak hâline gelirler.
koçluk tartışmaları
Türkiye'deki “Koçluk” tartışmalarında, farklı meslek gruplarını ve hatta aynı mesleği yapanları bile karşı karşıya getiren en kritik konu “yaşam koçluğu”. Yaşam koçluğu, diğer koçluk çeşitlerinden farklı olarak, iş dışındaki alanları, ilişkileri ve sosyal çevre ile olan iletişimi kapsamakta. Bazı uzmanlar yaşam koçluğunu gerekli bulmuyor; bazıları ise bu işi mutlaka psikoloji kökenli kişilerin yapmasını istiyor. Bu grup, yaşam koçluğu ile terapinin aynı disiplinler olduğunu, koçun mutlaka psikoloji bilmesi gerektiğini ve aksi durumda ciddi patolojik sonuçlar ortaya çıkabileceğini savunuyor.
Diğer taraftan, bazı yaşam koçları ise, bu işi yapan kişinin psikolog ya da psikiyatrist olmamasının daha yararlı olacağı düşüncesindeler. Ancak bu yaklaşım, psikolojik kökenli profesyoneller tarafından reddedilmekte.
Psikiyatr ve yaşam koçu arasında yaşanan karmaşanın asıl nedeni, Türkiye'de standartların yerleşmiş olmaması. Yaşam koçluğu, ABD'de yoğun olarak yapılmakta. Ancak orada standartlar belirlenmiş durumda ve bunların dışına çıkanlar için büyük yaptırımlar söz konusu.